Độc đáo lễ cúng lúa sắp trổ bông của người Ê Đê

Lễ cúng lúa sắp trổ bông là một trong những nghi lễ quan trọng nhất gắn liền với phong tục sản xuất của người dân tộc Êđê đã được ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk công nhận, phục dựng để bảo tồn.

Trong đời sống, văn hóa của người dân tộc Êđê sinh sống trên địa bàn tỉnh Tây Nguyên thường tổ chức nhiều nghi lễ (tức là những nghi thức và lễ hội) gắn với vòng đời người hoặc chu trình sản xuất gắn với vòng đời của người dân nơi đây… Và cúng lúa sắp trổ bông là một trong những nghi lễ quan trọng nhất gắn liền với phong tục sản xuất của người dân tộc Êđê đã được ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk công nhận, phục dựng để bảo tồn.

Vào ngày 11/11 hàng năm, tại buôn Tlia, xã Hòa Phong, huyện Krông Bông, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk phối hợp với phòng Văn hóa, Thông tin huyện Krông Bông tổ chức phục dựng lễ cúng lúa sắp trổ bông của đồng bào Êđê.

Lễ cúng lúa sắp trổ bông là nhóm lễ nghi nông nghiệp phản ánh nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Êđê ở huyện Krông Bông với ước muốn cầu mong các thần linh phù hộ để cho lúa trổ bông đều, bông lúa dài, đầy hạt và đạt năng suất cao, cho bà con vụ mùa bội thu.

Vào lúc lúa sắp trổ bông, chủ rẫy sẽ chuẩn bị những lễ vật cúng để cầu mùa. Tại khu rẫy nhà mình, chủ rẫy sẽ chọn một mô đất quanh bụi lúa nằm giữa rẫy, cắm một cây tre nhỏ giữa nắm đất để tượng trưng cho thần lúa, bắt đầu cho buổi lễ cúng lúa sắp trổ bông của người Ê Đê.

Lễ vật cúng bao gồm 4 ché rượu cần, 2 con heo, 2 con gà trong đó có 1 con gà có lông màu trắng. Thời gian cúng sẽ kéo dài khoảng 2 giờ đồng hồ. Nghi lễ này sẽ cũng cho các vị thần  như thần lúa, thần núi và người đã qua đời.

Khi lúa chín đến mùa thu hoạch, chủ rẫy lại chuẩn bị lễ vật để cúng lễ cúng tuốt lúa đầu mùa và nghi lễ mừng cơm mới. Người nhà sẽ lên rẫy tuốt một gùi lúa chín đem về, phơi khô giã nấu cơm để cúng.

Trên các ngả đường lên rẫy, chủ nhà đều phải chuẩn bị lễ vật cúng tạ thần mưa. Những người không thể tham dự lễ cúng lúa trổ bông người Ê Đê sẽ được báo đều đến chia sẻ niềm vui với chủ nhà. Thời gian ăn cơm mới kéo dài bắt đầu từ khi tuốt lúa cho đến lúc lúa lúa trên rẫy đã chín hết. Lúa được mang về nhà, chủ rẫy lại tổ chức lễ vật để cúng hồn lúa trữ kho nhằm mục đích cầu mong ăn nhiều, dư nhiều, phần dư sẽ được mang đi bán để sắm tài sản làm giàu cho gia đình…